दोष — हे काय आहेत

मंगळ 2ऱ्या, 4थ्या, 7व्या, 8व्या किंवा 12व्या स्थानात असणे — जी स्थाने परंपरा विवाह व स्वभावाशी जोडते. लोकप्रिय ज्योतिषात विवाहापूर्वी सर्वाधिक पाहिला जाणारा योग.

कसे ओळखले जाते

मंगळ लग्न, चंद्र किंवा शुक्रापासून 2ऱ्या, 4थ्या, 7व्या, 8व्या किंवा 12व्या स्थानात आहे.

प्रामाणिक टिप्पणी

अनेक शास्त्रीय परिहार लागू होतात — मंगळ स्वराशी किंवा उच्चीचा, दोघेही मांगलिक, किंवा गुरूची दृष्टी — आणि नियंत्रित अभ्यासांत विवाह-परिणामांवर कोणताही परिणाम आढळला नाही. एक घटक, निर्णय नव्हे.

सातही शास्त्रीय ग्रह राहू–केतू अक्षाच्या एका बाजूला अडकलेले असणे. परंपरा याला तीव्रता व फळांच्या संथ, विलंबित प्रकटीकरणाशी जोडते.

कसे ओळखले जाते

सातही ग्रह राहू–केतू अक्षाच्या एका बाजूला आहेत.

प्रामाणिक टिप्पणी

बृहत् पराशर होरा शास्त्र किंवा शास्त्रीय होरा ग्रंथांत आढळत नाही — ही 20व्या शतकातील रचना असून तिच्या 'तीव्रते'बद्दल व्यापक वाद आहे. केवळ उपस्थितीचा अर्थ फारसा नाही.

चंद्र बुध किंवा केतू स्वामी असलेल्या गंडांत 'गाठ' नक्षत्रात असणे — जल–अग्नीची संवेदनशील संधी. मुहूर्त ग्रंथ जन्मानंतर शांती विधान सांगतात.

कसे ओळखले जाते

जन्म चंद्र गंडांत नक्षत्रात (अश्विनी, आश्लेषा, मघा, ज्येष्ठा, मूळ किंवा रेवती) आहे.

प्रामाणिक टिप्पणी

हे एक संधी-चिन्ह आहे, दुर्दैव नाही. त्याचे महत्त्व पादानुसार ठरते व परंपरेत मुख्यतः नवजात काळापुरतेच मर्यादित आहे.

ज्योति (सूर्य किंवा चंद्र) राहू/केतू किंवा शनीने पीडित होणे — परंपरा याला या जन्मात आणलेले न फिटलेले पितृ-ऋण म्हणून वाचते.

कसे ओळखले जाते

शास्त्रीय नियमानुसार एखादे तेजस्वी ग्रह (सूर्य किंवा चंद्र) राहू/केतू किंवा शनीने पीडित आहे.

प्रामाणिक टिप्पणी

हा स्पष्ट होरा नियम नसून मुख्यतः पौराणिक व लोक-परंपरेचा आहे; अनेकांपैकी एक प्रचलित व्याख्या. दोष नव्हे, पूर्वजांच्या स्मरणाच्या रूपात पाहा.

गुरू राहू किंवा केतूशी युती — 'गुरू' छायेशी मिलन. परंपरा यात प्राप्त ज्ञान व अपारंपरिक, नियम मोडणाऱ्या प्रेरणेदरम्यानचा ताण वाचते.

कसे ओळखले जाते

गुरु राहू किंवा केतूशी युती करत आहे.

प्रामाणिक टिप्पणी

हा एक युती-योग आहे, स्थिर नशीब नव्हे — गुरूचे स्वतःचे बळ व दृष्टी याला बरेच बदलतात. हा सीमा ओलांडणाऱ्या मौलिक विचारांनाही धार देतो असे अनेक मानतात.